Allah və beyin

    Allah və beyin


    Allah və beyin

    Biz həyatı ali əsəb sistemimizin bizə təklif etdiyi kimi dərk edirik

    Ölümsüz məxluq üçün zaman anlayışı dumanlıdır. Fərdi həyat nə qədər qısadırsa, dəyişiklik də o qədər sürətli gedir və zaman anlayışı da o qədər əhəmiyyətli olur. Biz kainatı ölçüb, təsvir edirik. Kosmoqonik nəzəriyyəyə görə, əgər insanı nəzərə almasaq (və ya bir başqa ölümlü şüurlu məxluqu, alimlər onu müşahidəçi adlandırırlar), kvant dünyası istənilən istiqamətdə inkişaf edə bilər (kvant dünyasında zaman geriyə axa bilir və ya ümumiyyətlə dayana bilir), di gəl ki, məhz bizim bioloji həyatımız, şüurumuz onu özündən qabağa itələyir. Biz hər şeydə illuziya yaradırıq, yəni bizim beynimiz illuziya törədir. Biz həyatı ali əsəb sistemimizin təklif etdiyi kimi dərk edirik. Bu da sual: o, əslində bizə nə göstərir və nə üçün?
    Din nəyə lazımdır?

    Bu çox çətin sualdır. Kliniki ölüm keçirən insanlar arasındakı sorğu göstərir ki, dini qarabasmalar insanlara müsbət əhval-ruhiyyə verir, onlar bilirlər ki, öz həyatlarını düzgün yaşayıblar və onları ilahi xoşbəxtlik işığı gözləyir. Bu insanların beyni, onlara cənnət həzzi verə bilir. Özünü günahkar hesab edənlərsə, daha çox xoşagəlməz şeylər görür. Əgər desəniz ki, bütün bunlar beynimizdəki illuziyanın oyunlarıdır, sizə xatırlada bilərəm ki, əgər beyniniz sizə qırmızı əvəzinə yaşıl işıq göstərərsə, heç bir qarabasma görə bilməyəcəksiniz: Ölüm çox sürətlə gələcək. Təsadüfi deyil ki, xristianlar dua edərkən “sakit xristian ölümü” arzulayırlar. Həmin vaxt “ölüm dalğası” onlara yaxşı şeylər göstərə bilər.

    Biz dünyanı beynimizin bizə təqdim etdiyi kimi hiss edirik və o, ölümqabağı bizə sonuncu hədiyyəsini verə bilər. Dünyadan xoşluqla ayrılmaq, Allahla birləşmək hissi və s.
    Yaxşı, bəs ölümə qədər inanclı insan beyindən nələri ala bilər? Prinston universitetinin tədqiqatçıları meditasiya vəziyyətində olan tibet buddistlərinin və intensiv dua mərasimində olan rahiblərin beyin aktivliyini tədqiq ediblər.

    Nəticələr göstərib ki, intensiv dua edənlər və transda olanların məkan və zaman duyğuları dəyişir. Meditasiya vəziyyətində özündən uzaqlaşan insan özünü dünyəvi koordinatlardan kənarda görür, o inancından asılılıq, kosmosla birləşmə, Allaha yaxınlaşmanı hiss edir. Bu situasiyanı yaşayan adama elə gəlir ki, o, əbədiyyətin bir parçasıdır.

    Alimlər deyir ki, həmin hissləri sözlə ifadə etmək olmur, amma o situasiyada bir dəfə olan adam onu dəfələrlə istəyir. Təkrar edirəm, söhbət heç də qarabasmalardan getmir, hallüsinasiyalar alimlər tərəfindən çox yaxşı öyrənilib. Burada tamam başqa mexanizmdir. Bu hisslərdən sonra, inanclı insanlar xüsusi emosional təcrübə əldə edir.
    Bu məsələdə önəmli məqam budur ki, həmin sistem dini-metafizik təcrübənin inkişaf etdiyi istənilən beyində çalışır. Yəni, hər bir insan obyektiv mənada dinə meyillidir. Ateizm isə (allahı inkar) əslində, “mənfi” variantlı dindir.

    Bütün bunlar Feyerbaxın aforizminə uyğun gəlir: “Allah insanı deyil, insan Allahı yaratdı”. Amma 140 il qabaq Lüdviq Feyerbax onu deyəndən bəri, bizim dünya haqqında biliklərimiz dəyişib. Doğrudur, insan beyni “Allahı yaradır” - amma, hər kəsin öz nəzəriyyəsinə uyğun olaraq. Bəs mücərrəd, kor evolusiya bu spesifik mexanizmi necə yarada bilib?

    Allahın xeyri

    Antropologiya üzrə mütəxəssislər bilir ki, “şüurlu insan” yarandığı vaxtdan ilk dini ayinlər də yaranıb. Gəlin nəzərə alaq ki, həmin “şüurlu insan” özünü təbiətin bir parçası hesab edirdi. O gecələr qorxmur, günün istənilən vaxtı ov edirdi, bu gün ibtidai dövrdəki kimi yaşayan bəzi qəbilələr də eyni vəziyyətdədir. Gəlin, ilkin dini hisslərin necə yaranması sualını bir kənara qoyaq, qoy bu, mutasiya olsun.

    Amma müsbət mutasiya, yoxsa alınmazdı. Onun müsbət xarakteri ondadır ki, din istənilən fikir sistemi kimi beyindən nizam-intizam, təşkilatçılıq qabiliyyəti və düşünmək bacarığı tələb edir.
    Mən 1570-ci ildə “iezuitlər məktəbi” kimi yaranıb, 1579-cu ildə universitet statusu qazanan Vilnüs universitetində təhsil almışam. Kitabxanada “şeytanlar, cinlər və s” haqqında mənasız düşüncələrdən yaranmış ehtimal nəzəriyyəsi barədə mühazirələr dinləmişəm. Hətta sovetlərin ən qatı ateist dövründə belə, etiraf edirdilər ki, məhz dini düşüncələrin mükəmməlləşdirilməsi bu günkü elmə gətirib çıxarıb.

    Özünü “rus provoslav ateisti” adlandıran Sergey Petroviç Kapiçça ara vermədən iddia edir ki, “elm dindən yaranıb”. Amma bu, o demək deyil ki, elm yaranıb deyə, dini unutmaq lazımdır.
    Alınmayacaq. İnsanlıq inanıb, inanacaq da. Əgər inkişaf etmiş biliyi, intellekti olan insanlar üçün dinsiz yaşamaq mümkündürsə, əksəriyyət üçün bu mümkün deyil. Böyük ateist filosof Volter hesab edirdi ki, əgər beş yüz kəndlini idarə etməli olsan, Allaha inamdan gələn xeyri anlayarsan. Bundan başqa, yoxsulluq, fəlakət, müharibə, xəstəlik və ölüm zamanı məhz din, sağlam təfəkkürü saxlamaqda yardımçı olur. “İnsanı kim yaradıb” sualı isə başqa müzakirənin mövzusudur.

    Oxunub : 0


    Digər Xəbərlər
    Gündəm
    İdman Xəbərləri
    Şou-Biznes
    1 2
    Facebook Səhifəmiz
    TUC.AZ © 2009-2017 - Bütün Hüquqlar Qorunur. Saytdan götürülən bütün materiallara istinad vacibdir.
    Hazırladı: Murad Orucov
    SON XƏBƏRLƏR LENTİ:
    Günü gündən Gözəlləşən NAXÇIVANIMIZ!!! "Ehtirasa görə xəyanət edən kişini..." - Aparıcı Afaq Günvurmanın əsas – ƏLAMƏTLƏRİ Seks və utancaqlıq... - ÖZÜNÜZÜ SƏRBƏST BURAXIN Kondisioner işlədən HƏR KƏS BİLMƏLİDİR – Sətəlcəm olmaq istəmirsinizsə... Bu yazıdan sonra hər gün dondurma yeyəcəksiniz – BİLMƏDİYİNİZ FAYDALARI Qadınların ən çox gördüyü 5 erotik yuxu - MƏNALARI Hamilə modelin bədənini görənlər gözlərinə inanmır - FOTOSESSİYA Hamilə qadına təcavüz edib öldürənlərin - Şok ifadəsi/Foto Qumarla "BMW" aldığı deyilən azərbaycanlı danışdı – FOTO Acun "O səs Türkiyə"-nin jüriləri barədə AÇIQLAMA verdi Evli aparıcılarımız Zaurla Günaydan yeni FOTOLAR Aktrisanın sinəsi göründü - Foto Qlamur Ayseldən yeni FOTOLAR "10 manatlıq bar qızı ilə oturub-duran Əlinin evində nə işim, yumsun iylənmiş ağzını" - AFAQ Sevdanın masaj üçün getdiyi salonda başına nə iş gəldi ? - FOTO Zaur və Günay qızları Dilavər ilə - FOTO "Ərim elə narahat oldu ki, Moskvadan..." - Şəbnəm "Kara sevda"nın aktrisası Heydər Əliyev Mərkəzində - FOTO Günay 110 minlik avtomobili ilə "göz çıxartdı" - FOTO Homosekusallıq bəlasının fərqində olaq "Hamilə vəziyyətimdə mənə stress yaşadanları Allaha ..." - 5 aylıq hamilə Şəbnəm coşdu ATV aparıcısı dodaqları ilə cəlb etdi - FOTOLAR Ana və oğlu birlikdə öldü - Bakıda ailə faciəsi FOTO "Sünnət etdirəcəm ki, genital bölgəm..." - Günaydan ŞOK Oğurluq üçün evə girən cütlük seks zamanı tutuldu - VİDEO Uşaqlara qarşı seksual hərəkətlər edən kişini bu günə saldılar (+18 VİDEO) Elzanın qızı doğdu, əri kameraya çəkdi - FOTOLAR Acunun qızının toyu oldu - fotolar Seksual və çılğın Britni - fotolar Ayağını itirsə də, ruhdan düşmədi - FOTOLAR Nanə bahalı avtomobilində poz verdi - FOTOLAR Hadise peşman oldu... Zaurla Günaydan yeni FOTOLAR Azərbaycan əhalisinin gəlirləri artıb Zamiq sevgilisindən ayrıldı Nigar Camal qısa libasda - Fotolar Natavan arıqladı - FOTOLAR Əməkdar artistin gözəl qızı - FOTO "Çocuklar duymasın"ın məşhur aktyoru 12 il sonra - FOTOLAR "Əməkdar artist Röya efirə içkili çıxıbsa..." - MTRŞ işə qarışdı Namiq Aygünlə efirə çıxmamasının səbəbini açıqladı Ancelina Coliyə evlilik təklifi: "Uşaqları da götür, gəl" - FOTO Şəbnəm hamiləliyini etiraf etdi: "Öz əmimoğlumdur, onunla eyni evdə..." "Harada kişi varsa, orada ehtiras var" - Röya verilişdə içkili olub? Erməni oğlana ərə gedən Leyladan xoşbəxt FOTOLAR Zaur yataqda - FOTO Çağatay Ulusoyun tərəf müqabili ərə gedir? Azərbaycanlı ifaçı bir günlük körpəsini göstərdi - FOTO Altı aylıq övladını itirən Zaurun Günayından yeni FOTOLAR ImoSh ft Koma` S - Maraqsiz Heyat BİABIRÇILIQ: Reqqasə geyimində MƏSCİDDƏ klip İSLAM DÜNYASINI qarışdırdı Vusal Xelili - Yeni Mahnısı Haqda Saytımıza Müsahibə Verdi Miri Yusiflə Dilarədən QALMAQAL YENİ KLİP səs küy saldı - VİDEO Qurdun +18 klipi milli şoubiznesi şoka saldı VİDEO Aparıcı Zaur eşq yaşayır - Gizlin - gizlin / FOTOLAR Bu gözəllikdə qız Ronaldonun təzə sevgilisidir - FOTO "Kara sevda" bu gün başlayır - yeni video “Vur, komandir, vur” videosunun qəhrəmanı evlənir Məşhur iş adamından hamilə olan müğənni: "Bic doğmuram ki…" Sevil Sevinc - Son Öpüş ( Official Music Video ) Vusal Xelili - Naz Ele (Offical Clip-MP3) Kardaşyan ərini dəstəkləməyə belə gəldi - FOTOLAR Tanınmış aktyor "Kara Sevda" serialından ayrıldı ABŞ Suriya ordusuna zərbələr endirildiyini etiraf etdi Sağlamlığın 8 QIZIL QAYDASI Baş ağrısından dərmansız qurtulun – TƏBİİ YOLLARI Vera Wang 2016 payız gəlinlikləri - FOTO Ən yeni dəb: ombre gəlinliklər - Fotosessiya Belə dolma yeməmisiniz - RESEPT ABŞ-da 1 milyon “Samsung Galaxy Note7” smartfonu geri çağırıldı 400 il işləyəcək batareya yaradıldı -VİDEO Pambıqçılıq gələn il 100 mindən çox insanı işlə təmin edəcək Prezident: "Gələn il 300 min ton pambıq istehsal edə bilərik” Ruslar Moskvada Azərbaycan dilini öyrənir Amerikada marafondan öncə partlayış törədilib Koalisiya Suriya ordusuna hava zərbələri endirib: Çoxlu sayda ölən var - YENİLƏNİB Prezident pambığın alış qiymətinin artırılmasını təklif edib İlham Əliyevdən Sarkisyana – SƏRT CAVAB Evli kişilər subaylardan daha sağlam olurlar UEFA "Qarabağ"ı cəzalandıracaq - FOTO iPhone-u "hack" edənə 250 min dollar veriləcək Naxçıvanda Fizika-Riyaziyyat Təmayüllü Lisey kompleksi istifadəyə verilib-FOTO Məşhur müğənninin külünü havaya sovurdular Soyuqdəymənin ən ASAN müalicəsi Kağız parçası i̇lə memarlığa mənalar qatan sənətçinin 18 güldürən işi - FOTOLAR Sarkisyan hökumətin istefasını qəbul edib Azərbaycanda işsizlərə verilən müavinət artdı - RƏSMİ Cəbhədən ən son məlumat - RƏSMİ Qarabağda qanlı döyüşlər: Əsgərimiz şəhid oldu - RƏSMİ Qurban Qurbanov: “Qarabağ” bağışlanılmaz səhvlərə yol verdi “America's Got Talent”in qalibi məlum oldu – VİDEO Prezident İlham Əliyev Ağsuda Tanınmışlar yanğından zərərçəkənlərə xəstəxanada baş çəkdilər - FOTO Çingiz yanğında həlak olanlara mahnı həsr etdi - VİDEO Arzu Əliyevadan yeni film: “Hədəf Bakıdır” – FOTO İlham Əliyev Nepala humanitar yardım göndərdi – FOTO “Azərişıq”da struktur dəyişikliyi və təyinatlar İlham Əliyev Moskvada parada gedəcək SEDEREK FUAD QEDİMOV İNSAFSIZ-- video
    File engine/metagen.php not found.